Συνδικαλισμός η πηγή του κακού...

Δημοσιεύτηκε στις 29/3/2012 στο www.inveria.gr

Ψάχνοντας να βρω τις πιο ενδόμυχες αιτίες που μας οδήγησαν σε αυτή τη χρόνια οικονομική κρίση, αφήνοντας πάντα στην άκρη τις γνωστές και θα έλεγε κανείς επιφανειακές αιτίες και επιπτώσεις που καθημερινά δεν παραλείπουν να μας αναλύουν τα μεγάλα μέσα μαζικής ενημέρωσης, νομίζω ότι ίσως και να “ανακάλυψα” την αιτία που ίσως και να φταίει για το κακό που μας βρήκε. Ως σήμερα σε οποιαδήποτε πολιτική κουβέντα και αν συμμετείχα πάντα έστεφα την προσοχή μου στα λάθη των πολιτικών, του συστήματος και γενικά σε ότι έχει να κάνει με το πολιτικό στερέωμα και τις τακτικές του. Λάθος μου, πριν και πέρα από όλα αυτά κατάλαβα στην πορεία και μέσα από όλες αυτές τις συζητήσεις ότι υπάρχει μια αιτία, την οποία όλοι αγνοούν είτε εσκεμμένα είτε πάλι όχι, η οποία αποτελεί πράγματι την πηγή του κακού και ως γνωστόν ενός κακού μύρια έπονται. 

 

Ασφαλώς και αναφέρομαι στην ύπαρξη του συνδικαλισμού, ο οποίος αν δεν «ανατρεφόταν» στην Ελλάδα την περίοδο που γεννήθηκε και ανατράφηκε ίσως και να μην είχε φτάσει να χαρακτηρίζεται διεστραμμένος και διεφθαρμένος. Συνδικαλισμός ορίζεται η οργάνωση των εργαζομένων σε σωματεία (συνδικάτα) με σκοπό τη βελτίωση των αμοιβών τους, των συνθηκών εργασίας και ασφάλισης καθώς και το σύνολο των δραστηριοτήτων που σχετίζονται με την οργάνωση αυτή. Έλα όμως που στην Ελλάδα όντως έτσι ξεκίνησε με δημιουργία «ομάδων πίεσης» προς το καλύτερο αλλά σιγά σιγά όχι μόνο αλλοιώθηκε αλλά έφτασε στο σημείο να οδηγήσει την Ελλάδα σε μια αισχρή κατάσταση ρουσφετιού και καταχρήσεων.

Χρόνια τώρα βλέπουμε τους πάσης φύσεως συνδικαλιστές, κάθε χρώματος και ιδεολογίας να αγωνίζονται υποτίθεται για τα δικαιώματα και το δίκαιο κατ’ επέκταση των συναδέλφων που εκπροσωπούν, ενώ στην πραγματικότητα διαγκωνίζονται και κόπτονται για την προσωπική τους και μόνο προβολή και ανέλιξη, γλείφοντας, έρποντας και με τα κέρατά τους κατά πως λέει και η λαϊκή ρήμα. Όλοι λίγο πολύ ξέρουμε ότι ο συνδικαλισμός στην Ελλάδα είναι προβληματικός, όχι γιατί αυτή είναι η φύση του αλλά γιατί με τα χρόνια απέκτησε ελαττώματα ικανά να διαφθείρουν ολόκληρη τη χώρα.

Μπορεί να ρωτήσει βέβαια κάποιος, δηλαδή μόνο ο συνδικαλισμός φταίει και μόνο όσοι συμμετείχαν σε αυτόν το θεσμό, όλοι οι άλλοι τι κάνανε για αυτό; Σαφώς και προφανώς όλοι φταίμε, ωστόσο από τη στιγμή που η οποιαδήποτε συνδικαλιστική οργάνωση (αναφερόμενη κυρίως σε μεγάλες συνδικαλιστικές οργανώσεις π.χ. ΓΣΕΕ, ΑΔΕΔΥ κ.α) αποκτήσει προβληματική συγκρότηση, τότε φαίνεται πως είναι πολύ δύσκολο αυτό να αλλάξει καθώς όλοι αυτοί οι «μεγάλοι» έχουν πλέον βολευτεί. 

Αν όμως δεν είχε «πλαστεί» έτσι, ο συνδικαλισμός τελικά θα αποτελούσε ένα θεσμό με δύναμη, όπου οποιοσδήποτε και αν συμμετείχε θα αισθανόταν ότι συμμετέχει και συγκαθορίζει τις κοινωνικές εξελίξεις και τις κοινωνικές ισορροπίες παράγοντας πολιτική. Καθώς είναι γνωστό πως «οι ομάδες συμφερόντων και πίεσης» έχουν ως σκοπό καθαρά τη συμμετοχή στις εξελίξεις ώστε να εξυπηρετηθούν τα συμφέροντα όλων των μελών της ομάδας και όχι μεμονωμένα.

Δυστυχώς με το ελληνικό κομματικό κατεστημένο αυτό αποτελούσε και ίσως ακόμα και σήμερα αποτελεί ουτοπία. Όμως για μένα η ανατροπή του συνδικαλισμού από έναν αρρωστημένο σε έναν υγιή θεσμό σίγουρα αποτελεί ελπίδα για μια καλύτερη Ελλάδα και κατ’ επέκταση μια σωστότερη και υγιέστερη πολιτική.

Λαϊκισμός...η κατ' επίφαση της λαϊκότητας

Δημοσιευμένο στο www.inveria.gr

Πραγματικά αναρωτιέμαι, παρακολουθώντας όλες αυτές τις ενημερωτικές εκπομπές της τηλεόρασης και όλους αυτούς τους πολιτικούς που είναι προσκεκλημένοι στα πάνελ με την ιδιότητα των ειδημόνων (λέμε τώρα), ποιος είναι τελικά ο ορισμός  του λαϊκισμού; Ακούω συνεχώς «ο τάδε λαϊκίζει» ή «μη λαϊκίζετε κύριε τάδε» και πρώτα απ’ όλα αυτό που αναρωτιέμαι είναι μήπως δεν γνωρίζω σωστά τη σημασιολογία του λαϊκισμού;

Το έψαξα αρκετά για να καταλήξω τελικά στο γεγονός όπου μέχρι πρότινος και από όσο ξέρω ακόμα και σήμερα η έννοια του λαϊκισμού προέρχεται από το λαό και προσδιορίζει τη «λαϊκότητα» συνήθως στο χώρο της πολιτικής, η οποία κατ επέκταση χαρακτηρίζεται από υπερβολική και μη αυθεντική λαϊκότητα. Λαϊκισμός είναι η κατ' επίφαση λαϊκότητα, δηλαδή αυτό που δείχνει λαϊκό ενώ στην πραγματικότητα δεν είναι. Νομίζω εδώ και πολλά χρόνια ο λαϊκισμός έχει συνδεθεί απόλυτα με την ελληνική πολιτική πραγματικότητα και μάλιστα μπορώ να πω ότι την χαρακτηρίζει. Έχουμε φτάσει σε ένα σημείο που δεν μπορείς να ξεχωρίζεις ποιος μιλάει ειλικρινά και τίμια και ποίος στηρίζεται στην εσκεμμένη ανειλικρίνεια. Όπως επίσης, δεν είναι τυχαίο πως η έννοια του λαϊκισμού έχει συνδεθεί με δυο άλλες έννοιες, αυτή της δημαγωγία και της προπαγάνδας.

Καθημερινά μπορεί ο καθένας να αντιληφθεί ότι οι περισσότεροι απο αυτούς που βγαίνουν στα ΜΜΕ, από όποιον χώρο και αν προέρχονται λαϊκίζουν. Και λέγοντας λαϊκίζουν φωτογραφίζω την κάθε προσπάθεια να φανεί ότι αυτός που μιλά ότι προασπίζεται τα συμφέροντα του λαού, ενώ στην πραγματικότητα ενδιαφέρεται μόνο για την ικανοποίηση των δικών του συμφερόντων μέσω του προσεταιρισμού των πολιτών. Φυσικά μιλώντας πάντα σε γενικό επίπεδο, δηλαδή ένα πολιτευτής από οποιοδήποτε κόμματα μιλάει πάντα για το σύνολο της παράταξης του. Έχω την εντύπωση ότι πλέον όλοι θέλουν να θεωρούνται ότι θα είναι οι μελλοντικοί σωτήρες της χώρας, το οποίο αποτελεί ένα κλασικό χαρακτηριστικό του λαϊκισμού.

Επιπλέον, θεωρώ ότι ένα μεγάλο ποσοστό των αναμεμειγμένων στην πολιτική σκηνή λαϊκίζουν στοχεύοντας στο συναίσθημα, γνωρίζοντας φυσικά ότι ο λαϊκισμός είναι το αντίθετο του ορθολογισμού και στοχεύει καθαρά στο συναίσθημα και όχι στη λογική. Μόνο που ο ελληνικός λαός πλέον σκέφτεται (τουλάχιστον ένα μεγάλο ποσοστό) άρα κινείται με βάση τη λογική κάτι που δεν συνάδει με την τακτική που ακολουθούν τελικά όλοι σχεδόν του πολιτικού στερεώματος. Ο λαϊκισμός έχει διάφορα παρακλάδια που όπως γίνεται καθημερινά φανερό τα ελληνικά κόμματα ενστερνίζονται (άλλα περισσότερο και άλλα λιγότερο) ανάλογα την ιδεολογία του το καθένα.

Συνεπώς το συμπέρασμα είναι ένα, στο παρελθόν ίσως και να μην υπήρχε η έννοια του λαϊκισμού σε όλα τα κόμματα πλέον όμως έχει γίνει μια πάγια τακτική αλλά δυστυχώς «ξυπνήσανε οι σκλάβοι» και πέραν τούτου ο κόσμος πλέον είναι αρκετά ενημερωμένος και μορφωμένος για να αντιλαμβάνεται ότι τα συναισθηματικά δεσίματα με κόμματα δεν βγάζουν πουθενά….

"Πόλη χωρίς φανάρια είναι λιμάνι δίχως φάρο"

Δημοσιευμένο στο www.inveria.gr

Απελπιστική θα έλεγε κανείς οτι είναι η κατάσταση στην πόλη της Βέροιας τις ώρες αιχμής καθώς σε κανένα από τους κεντρικούς δρόμους της δεν λειτουργούν οι φωτεινοί σηματοδότες ώστε να ρυθμίζεται η κυκλοφορία στο κέντρο της πόλης. Είναι γεγονός ότι τα φανάρια τοποθετήθηκαν εδώ και πολλά χρόνια αλλά δεν λειτούργησαν σχεδόν ποτέ για λόγους μάλλον άγνωστους στους περισσότερους ή για το λόγο όπως μερικοί λένε ότι «Είμαστε μια μικρή πόλη, τι τα θέλουμε τα φανάρια;»…και ακριβώς πάνω σε αυτό αναρωτιέμαι και εγώ «Δηλαδή έπρεπε να είμαστε Αθήνα για να ζούμε στον πολιτισμό;».


Δεν ξέρω πως γίνεται αλλά πλέον και χωρίς αυτά η κυκλοφορία είναι ρυθμισμένη σχεδόν όλη την ημέρα εκτός φυσικά από τις ώρες αιχμής όπου υπάρχει πολλή κίνηση με καταστάσεις συνεχούς αναμονής. Για την ακρίβεια, η εύρυθμη κυκλοφορία των οχημάτων στο κέντρο της φαίνεται ότι συμβαίνει είτε εξαιτίας της διακριτικής ευχέρειας αλλά και ευγένειας των οδηγών της πόλης, οι οποίοι κατανοούν το πρόβλημα κυρίως στους κεντρικούς κόμβους και δίνουν τις περισσότερες φορές προτεραιότητα ακόμα και σε αυτούς που δεν έχουν, είτε για να είμαι ειλικρινής εξαιτίας των διαβάσεων, διότι ως γνωστόν είμαστε η πόλη που οι οδηγοί έχουν την σωστή οδηγική συμπεριφορά να σταματούν στις διαβάσεις και όταν αυτές βρίσκονται κοντά στις διασταυρώσεις αναγκαστικά ρυθμίζουν και την προτεραιότητα στους κόμβους.

Αυτό βέβαια δεν είναι πανάκεια και από όσο ξέρω το ζήτημα δεν συζητείται πλέον στις συνεδριάσεις του Δήμου Βέροιας ώστε να βρεθεί μια λύση. Και πάλι αναφέρω πως το πρόβλημα δημιουργείται σε συγκεκριμένες διασταυρώσεις, όπως για παράδειγμα στον κόμβο Μητροπόλεως- Ελιάς- Βενιζέλου, στην πλατειά ωρολογίου, στη διασταύρωση Ανοίξεως με Βενιζέλο αλλά και σε μερικά ακόμη σημεία και σε συγκεκριμένες ώρες. Θεωρώ, λοιπόν, πως θα ήταν σωστό το ζήτημα των φαναριών να τεθεί επί τάπητος και να βρεθεί επιτέλους μια αποτελεσματική λύση, καθώς ούτε η δημοτική αστυνομία είναι λύση, η οποία εκτός του να σφυρίζει και να κόβει κλίσεις για την παράνομη στάθμευση, τον τελευταίο καιρό έχει πάρει και το ρόλο του ρυθμιστή της κυκλοφορίας, δηλαδή του τροχονόμου όπως παλιά που στεκόταν στο κέντρο και έδινε προτεραιότητα στους οδηγούς, με σκοπό να χαλαρώνει την κίνηση τις ώρες αιχμής.

Καταλήγοντας, λοιπόν, θα έλεγε κανείς πως είμαστε μια πόλη φαινόμενο καθώς όλοι όσοι μας επισκέπτονται έχουν να θυμούνται δυο πράγματα που τους έκαναν εντύπωση (έκτος φυσικά των μουσείων και γενικά των αξιοθέατων της πόλης), το ένα είναι η απίστευτη τυπικότητα των οδηγών στις διαβάσεις, το γνωστό «κοκκάλωμα μόλις δω πεζό να περνάει διαβάσεις» και το δεύτερο ότι δεν υπάρχει ένα φανάρι που να λειτουργεί έστω για δείγμα στο κέντρο της πόλης που να ρυθμίζει την κίνηση. Αυτό που εγώ έχω να πω και θα ακουστεί πολύ ποιητικό αλλά κρύβει μια δόση αλήθειας είναι ότι «Πόλη χωρίς φανάρια είναι λιμάνι δίχως φάρο»….

Ερωτηματικά για το μέλλον του Πανεπιστημίου στη Βέροια

Δημοσιευμένο στο www.inveria.gr

Το Πανεπιστημιακό Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας και Ανάπτυξης, το οποίο εδώ και μερικά χρόνια εδρεύει και λειτουργεί στο Νομό μας και συγκεκριμένα στην πόλη της Βέροιας, ήταν η αιτία που στην προχθεσινή συνάντηση του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Βέροιας ένας εκ των δημοτικών συμβούλων, ο κ. Λάζαρος Τσαβδαρίδης, έθεσε την πολύ απλή και μάλλον κοινά αποδεκτή ερώτηση από πολλούς σχετικά με την ύπαρξη του Τμήματος και το μέλλον αυτού. 

Η βασική ερώτηση εστίαζε στο κατά πόσο το πανεπιστημιακό αυτό τμήμα θα λειτουργήσει και το επόμενο έτος καθώς είναι πολλά τα παιδιά που γνωρίζοντας πως θα κλείσει δεν το δηλώνουν στο μηχανογραφικό και οι ήδη υπάρχοντες φοιτητές του τμήματος άρχισαν να πανικοβάλλονται. Η απάντηση της δημοτικής αρχής οτι "δεν υπάρχει καμία εξέλιξη επί του θέματος, ωστόσο βρίσκονται σε εγρήγορση" δεν μπορώ να πω πως ήταν και πολύ κατατοπιστική, αντιθέτως άφησε ακόμα περισσότερα ερωτηματικά. Τελικά η πολιτεία και το υπουργείο Παιδείας τι ρόλο παίζουν; Και αν δεν μπορούν να δώσουν απάντηση σε αυτή την ερώτηση οι ιθύνοντες, ποίος μπορεί να δώσει;

Θεωρώ ότι ένα σημαντικό κομμάτι οικονομικού οφέλους για την πόλη της Βέροιας παραμελείται και αγνοείται συστηματικά αλλά ταυτόχρονα και ένα κομμάτι πνευματικού οφέλους αφήνεται στην τύχη του καθώς το τμήμα είναι ιδιαίτερα εξιδανικευμένο από τη στιγμή που εκπαιδεύει ανθρώπους ώστε να δημιουργήσουν στο μέλλον μια σωστή χωροταξική συνείδηση στις πόλεις αλλά και στους πολίτες αυτών των πόλεων. Το τμήμα αποτελεί κοιτίδα παιδείας και πολιτισμού καθώς προσφέρει γνώση και η γνώση αποτελεί πλούτο ως γνωστόν, όπως ο καθένας μπορεί να το εκλάβει.

Θα ήταν, λοιπόν, πρέπον από την πλευρά του Δήμου να ασχοληθεί λιγάκι παραπάνω με το συγκεκριμένο ζήτημα και να βρει επιτέλους απαντήσεις και λύσεις όσον αφορά τη βιωσιμότητα του Πανεπιστημίου στην πόλη μας. Φυσικά, αντιλαμβάνομαι όπως αντιλαμβάνονται και πολλοί μαζί με μένα πως υπάρχουν χιλιάδες ζητήματα που καλείται ο Δήμος να διαχειριστεί καθημερινά, όμως δεν θα ήταν σωστό να αφήνουμε στην τύχη πράγματα και καταστάσεις, τα οποία θα αποφέρουν ωφέλιμους "καρπούς" για το Νομό μας και κατ’ επέκταση και για το Δήμο Βέροιας.

"Αν έχεις δυο δώσε το ένα"

Δημοσιευμένο στο www.inveria.gr

Με αφορμή την επιτυχημένη εκστρατεία για την συλλογή ρούχων αλλά και κλινοσκεπασμάτων που ξεκίνησαν οι Μητροπόλεις σε όλη την Ελλάδα μαζί με ένα μεγάλο ραδιοτηλεοπτικό σταθμό, είναι η πρώτη φορά μετά από πολύ καιρό που πιστεύω ότι παρά τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει κάθε σπίτι, ένα μεγάλο κομμάτι του κόσμου σε όλη την Ελλάδα ευαισθητοποιήθηκε και έδειξε ότι υπάρχει ακόμα έντονο το αίσθημα της ανθρωπιάς, της αγάπης και κυρίως της αλληλεγγύης. 

Πέρασε ο καιρός που ο καθένας κοιτούσε μόνο τον εαυτό του, οι καιροί δυσκόλεψαν κυρίως οικονομικά και ο κόσμος σκέφτεται εντελώς διαφορετικά, όπως κάποτε, που κανένας δεν είχε αλλά ότι είχε και μπορούσε να το προσφέρει το πρόσφερε. Η εποχή της φτώχιας επέστρεψε δυστυχώς, όμως μαζί με αυτή επέστρεψε και «ο άνθρωπος» ευτυχώς. Στο κάλεσμα, λοιπόν, για συγκέντρωση ρούχων και σκεπασμάτων τις τελευταίες δυο εβδομάδες ανταποκρίθηκε πλήθος κόσμου, που σε πολλές περιοχές ήταν μη αναμενόμενο.

Αν ήσασταν από μια μεριά, θα βλέπατε ανθρώπους που δεν θα μπορούσατε ποτέ να το διανοηθείτε πως θα βοηθούσαν το συνάνθρωπο. Είχα ξεχάσει ότι υπάρχει ακόμα κόσμος που συμμερίζεται το πρόβλημα του διπλανό του και η Κυριακή ήταν μια μέρα που μου το ξαναθύμισε. Η εκστρατεία θα συνεχίσει για να θυμίσει και σε πολλούς ακόμα ότι οι καιροί άλλαξαν και ότι πλέον αν δεν δώσεις αγάπη δεν θα πάρεις κιόλας, είτε ακόμη να χτυπήσει το καμπανάκι «πότε δεν ξέρεις πως τα φέρνει η ζωή!». Θα έλεγα, λοιπόν, ότι πρέπει να αλλάξουμε λίγο τη νοοτροπία μας και να μπούμε στη λογική «αν έχεις δυο δώσε το ένα ή έστω το μισό», με  ανταπόδοση φυσικά  το απόλυτο αίσθημα της προσφοράς και της καλής πράξης. Βέβαια ακόμα και αν ολοκληρωθεί αυτή η εκστρατεία, μπορούμε να συνεισφέρουμε και απο μόνοι μας φτάνει να το θέλουμε, δεν χρειάζεται πάντα κάποιος άλλος να μας παρακινεί.

Ο λόγος λοιπόν για τον οποίο με άγγιξε το συγκεκριμένο ζήτημα ήταν γιατί, ο έρανος αυτός ξεκίνησε για να διαδώσει σε όλη την Ελλάδα ένα σπουδαίο μήνυμα που είχε ξεχαστεί εδώ και χρόνια «Αγαπάτε αλλήλους» αλλά και για να δώσει ένα σημαντικό ηθικό δίδαγμα ότι «ο άνθρωπος χάνει την ανθρωπιά του όταν θέλει να την χάσει». Τελικά δεν έχουν άδικο όταν λένε ότι η φτώχεια φέρνει πιο κοντά τους ανθρώπους.

Οι σκέψεις της επόμενης μέρας…

Δημοσιευμένο στο www.inveria.gr

Με βάση όλα τα δεδομένα και τις εξελίξεις των τελευταίων ημερών και κυρίως της χθεσινής νύχτας, είναι προφανές πως κανείς από τους αρμόδιους και όχι μόνο (αλλά και ειδήμονες) δεν μπορούσε να εγγυηθεί ότι η Ελλάδα δεν θα χρεοκοπούσε και μάλιστα ατάκτως αν δεν υπογραφόταν η δεύτερη αυτή δανειακή σύμβαση. Και φυσικά κανένας πολιτικός αρχηγός δεν θα ήθελε να επωμιστεί το κόστος αυτού του ολέθρου που θα ακολουθούσε, καθώς μια άτακτη χρεοκοπία θα είχε συνέπειες ακόμα πιο τραγικές μάλλον από αυτές που καλούμαστε τώρα να αντιμετωπίσουμε. 

Η ψήφιση – υπογραφή της σύμβασης αποτελεί μια χρονική ανάσα αλλά η ουσία είναι αν θα εφαρμοστεί αυτή τη φορά, διότι η πρώτη από ότι φάνηκε δεν εφαρμόστηκε όπως θα έπρεπε και επιπλέον αν θα πετύχει αυτή τη φορά. Δεν είμαι σίγουρη ότι θα πετύχει (όπως φαντάζομαι κανένας δεν είναι σίγουρος), τα μέτρα είναι σκληρά και τείνουν να εφαρμοστούν σε ένα λαό ήδη αρκετά ταλαιπωρημένο και ταπεινωμένο και συγκεκριμένα σε κοινωνικές τάξεις πλέον αδύναμες και σχεδόν άβουλες.

Αυτό, όπως διάβασα και σε ένα άρθρο τις τελευταίες μέρες, οι εταίροι το γνωρίζουν και θα επιχειρήσουν λέει συγκεκριμένα «να δημιουργήσουν ειδικούς λογαριασμούς» ώστε ότι και αν συμβεί να πληρωθούν οι δανειστές από αυτούς. Με λίγα λόγια να αποφευχθεί μια εξωτερική χρεοκοπία όπως αναφέρει το άρθρο για την ακρίβεια. Ναι αλλά τι γίνεται με την εσωτερική χρεοκοπία; Θα μπορέσει το κράτος να ανταπεξέλθει στις εσωτερικές του υποχρεώσεις; Κανονικά, αυτά τα ερωτηματικά θα έπρεπε σήμερα μετά από την ψήφιση να μπορέσουν να απαντηθούν τουλάχιστον ως προς ένα κομμάτι τους.

Η χθεσινή νύχτα οδήγησε για ακόμα μια φορά έναν ολόκληρο λαό σε μια τρελή κατάσταση πανικού και τρόμου, με το βλέμμα στραμμένο μέσα στη Βουλή αλλά και έξω απο αυτή. Πιστεύω πως αρκετοί αναρωτήθηκαν όπως και εγώ «τι γίνεται με το παιχνίδι του ΝΑΙ ή ΟΧΙ;». Δηλαδή όσοι βουλευτές ψήφισαν ΟΧΙ είναι «οι κακοί» και διαγράφηκαν και οι υπόλοιποι που είπαν ΝΑΙ είναι «οι καλοί»; Όπως επίσης, απο την άλλη πλευρά, αυτοί που είπαν ΟΧΙ ξαφνικά εξιλεώθηκαν, δεν έχουν ευθύνες; Κατα τη γνώμη μου, είτε ψήφισαν ναι είτε οχι, είτε θεωρήθηκαν πατριώτες είτε όχι, πάλι τις ίδιες τεράστιες ευθύνες έχουν και είναι αυτοί  που μας έφτασαν στο χείλος του γκρεμού.

Το μόνο που εγώ έχω να πω είναι ότι σημασία έχει πλέον η χώρα μας να αποκτήσει σωστές και σταθερές πολιτικές εσωτερικές δυνάμεις, με κύριο μέλημα τους ένα σοβαρό μέλλον για την Ελλάδα και τους Έλληνες. Η απαρχή για να επέλθει κάτι τέτοιο ίσως και να ήταν η χθεσινή νύχτα…